Binnen de Europese Unie staan grote veranderingen op stapel voor iedereen met een hond of kat. Het Europees Parlement heeft ingestemd met een omvangrijk pakket nieuwe regels dat het welzijn van huisdieren centraal stelt.
De maatregelen moeten een einde maken aan illegale handel, ongezonde fokpraktijken en onduidelijke herkomst van dieren.
Voor miljoenen baasjes in Europa betekent dit dat er de komende jaren het nodige gaat veranderen.
Waarom de EU ingrijpt bij honden en katten
De aanleiding voor de nieuwe regels is helder. Al jarenlang zijn er zorgen over misstanden rond het fokken en verhandelen van honden en katten.
Denk aan broodfok, illegale import, dieren die te jong worden verkocht en rassen die door extreme uiterlijke kenmerken structureel gezondheidsproblemen hebben. Nationale regels bleken versnipperd en makkelijk te omzeilen.
Met één Europese aanpak wil de EU deze problemen structureel aanpakken. Minder anonimiteit, meer controle en duidelijke grenzen moeten ervoor zorgen dat dierenwelzijn niet langer het onderspit delft ten opzichte van winst en gemak.
Wat er concreet gaat veranderen
De nieuwe wetgeving richt zich op drie grote pijnpunten: ontraceerbare handel, ongezonde fok en het gebruik van pijnlijke hulpmiddelen.
Door EU-brede minimumnormen komt er een einde aan het lappendeken van nationale regels. Dat maakt het voor fokkers, handelaren en kopers duidelijker wat wel en niet mag.
Belangrijke onderdelen zijn verplichte identificatie en registratie van honden én katten, een verbod op verkoop van pups en kittens in dierenwinkels en strengere eisen aan fokpraktijken.
Ook trainings- en hulpmiddelen die pijn veroorzaken of de ademhaling beperken, worden aan banden gelegd.
Chippen en registreren wordt verplicht
Een van de meest ingrijpende maatregelen is de verplichte identificatie van alle honden en katten binnen de EU. Dieren moeten worden gechipt en geregistreerd in een centrale databank.
Dat geldt niet alleen voor dieren die in de EU worden geboren, maar ook voor dieren die van buiten de Unie worden ingevoerd.
Door deze registratie wordt anonieme verkoop vrijwel onmogelijk. Elk dier krijgt een traceerbare identiteit, waardoor herkomst, eigenaar en verplaatsingen inzichtelijk zijn. Dat helpt bij het opsporen van vermiste dieren, maar ook bij het aanpakken van illegale handel en fraude.
Wat dit betekent voor huisdiereigenaren
Voor baasjes betekent dit extra administratie. Gegevens moeten tijdig worden geregistreerd en actueel blijven bij verhuizing of overdracht.
Daar staat tegenover dat vermiste dieren sneller teruggevonden kunnen worden en dat doorverkoop zonder controle veel lastiger wordt.
Wie in de toekomst een pup of kitten koopt, mag verwachten dat de registratie netjes geregeld is bij overdracht. Dat biedt meer zekerheid over leeftijd, afkomst en gezondheid. Ook wordt het makkelijker om malafide aanbieders te herkennen en te vermijden.
Nederland moet wetgeving aanpassen
In sommige EU-landen, zoals Duitsland en België, is chippen van katten al verplicht.
Nederland liep daar tot nu toe achter en kende alleen een chipplicht voor honden, met plannen om katten vanaf 2026 te verplichten. Door de nieuwe Europese regels kan dat proces versneld en gelijkgetrokken worden.
Dat vraagt om aanpassingen in wetgeving, registratiesystemen en toezicht. Waarschijnlijk komt er een overgangsperiode waarin dierenartsen, gemeenten en databanken worden voorbereid. Hoe snel dat gaat, verschilt per land, maar de koers ligt vast.
Duidelijke voorlichting wordt essentieel
Voor veel katteneigenaren komen deze veranderingen mogelijk sneller dan verwacht. Heldere communicatie is daarom cruciaal. Wat moet wanneer geregeld worden? Wie controleert dit? En wat gebeurt er als gegevens niet kloppen?
De verwachting is dat dierenartsen, opvangcentra en gemeenten een belangrijke rol krijgen in de voorlichting. Omdat de regels in de hele EU gelden, is het belangrijk dat informatie overal gelijk is. Dat voorkomt verwarring en maakt naleving eenvoudiger.
Verbod op verkoop in dierenwinkels
Een opvallende maatregel is het verbod op de verkoop van pups en kittens in dierenwinkels. Deze schakel in de keten blijkt kwetsbaar: herkomst is vaak onduidelijk, dieren worden soms te jong verkocht en impulsaankopen leiden geregeld tot afstand of problemen.
Door dierenwinkels uit deze keten te halen, wordt de route korter en transparanter. Kopers moeten zich voortaan wenden tot erkende fokkers of opvangcentra, waar meer aandacht is voor gezondheid, socialisatie en voorlichting.
Nieuwe rol voor fokkers en opvangcentra
Fokkers en opvangcentra krijgen een grotere verantwoordelijkheid. Zij moeten transparant zijn over herkomst, ouderdieren en medische checks.
Voor dierenwinkels betekent dit een koerswijziging: zij zullen zich meer richten op voeding, verzorgingsproducten en advies.
Ook van kopers wordt meer verwacht. Oriëntatie, kritische vragen en het vermijden van impulsaankopen worden belangrijker. Een betrouwbare aanbieder is herkenbaar aan duidelijke contracten, inzage in medische gegevens en nazorg na aankoop.
Strenger tegen ongezonde fokpraktijken
De EU wil af van het bewust fokken op extreme uiterlijke kenmerken die dieren ziek maken. Platte snuiten, te kleine schedels en overdreven huidplooien leiden vaak tot ademhalingsproblemen, oogklachten en chronische pijn.
Nieuwe foknormen moeten gezondheid boven uiterlijk plaatsen. Dat kan invloed hebben op het aanbod en de populariteit van bepaalde rassen. De boodschap is duidelijk: welzijn gaat voor mode of trends op sociale media.
Gezondheid als uitgangspunt
Fokkers krijgen verplichtingen rondom medische controles, leefomstandigheden en sociale ontwikkeling van dieren.
Erfelijke aandoeningen moeten beter worden vastgelegd en waar nodig getest. Dat moet voorkomen dat bekende gezondheidsproblemen generaties lang worden doorgegeven.
Voor toekomstige baasjes betekent dit: laat je niet verblinden door uiterlijk of populariteit. Vraag naar de achtergrond van het dier en de keuzes die zijn gemaakt in het fokproces. Transparantie wordt de nieuwe norm.
Afscheid van pijnlijke hulpmiddelen
Ook trainingsmethodes liggen onder een vergrootglas. Hulpmiddelen die pijn veroorzaken of de ademhaling beperken, zoals bepaalde halsbanden, worden sterk beperkt of verboden. Het doel is gedragsproblemen aanpakken zonder dwang of pijn.
Dat vraagt soms om een andere aanpak en meer geduld, maar leidt volgens deskundigen tot stabielere en zelfverzekerdere dieren. Positieve training en goede begeleiding winnen terrein.
Wanneer gaan de regels in
Hoewel het Europees Parlement heeft ingestemd, zijn de regels niet direct van kracht. Lidstaten moeten de afspraken eerst omzetten in nationale wetgeving en systemen inrichten voor registratie en handhaving. Dat kost tijd en voorbereiding.
De invoering zal gefaseerd verlopen en kan per land verschillen. Het einddoel is echter helder: uniforme minimumnormen voor honden en katten in de hele EU, zodat misstanden minder kans krijgen.
Wat huisdiereigenaren straks merken
Bij aankoop komt meer papierwerk kijken en controles worden strenger. Wie nu al verantwoord koopt, registreert en zijn dier goed verzorgt, zal vooral merken dat de markt overzichtelijker en betrouwbaarder wordt.
Voor bestaande huisdieren verandert de dagelijkse zorg nauwelijks. De regels zijn vooral bedoeld om misstanden aan te pakken en kwetsbare dieren beter te beschermen, niet om goedwillende baasjes te belasten.
Op weg naar één Europese standaard
Onder de streep zet de EU een grote stap richting betere bescherming van honden en katten. Door één duidelijke standaard te hanteren, wordt het moeilijker voor malafide handelaren om regels te ontwijken en ontstaat er meer vertrouwen bij kopers.
De komende jaren zullen uitwijzen hoe soepel de invoering verloopt, maar de richting staat vast. Gezondheid, transparantie en dierenwelzijn krijgen voortaan prioriteit binnen heel Europa.
