De afgelopen eeuw heeft Europa te maken gehad met een opmerkelijke toename van de variabiliteit in neerslag, en recent onderzoek heeft enkele belangrijke oorzaken van deze trend blootgelegd. Sinds 1900 zijn schommelingen in neerslagpatronen aanzienlijk toegenomen, vooral in deze regio.
Dit blijkt uit een studie van een Chinees onderzoeksteam dat verschillende datasets over neerslag heeft geanalyseerd, waarbij het de aandacht vestigt op de rol van de klimaatverandering die door menselijke activiteiten wordt veroorzaakt.
Volgens de onderzoekers is Europa een van de regio’s waar de variabiliteit in neerslag het meest merkbaar is. De studie, die gegevens van 1900 tot 2020 heeft bestudeerd, onthult dat de wereldwijde gemiddelde variabiliteit in neerslag met 1,2 procent per decennium is gestegen, met een bijzonder uitgesproken trend sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw.
De onderzoekers, onder leiding van Tianjun Zhou van de Chinese Academie van Wetenschappen, hebben in het vakblad Science aangegeven dat deze veranderingen in neerslagpatronen sterk samenhangen met de klimaatverandering.
Neerslagsvariabiliteit verwijst naar de ongelijkmatige verdeling van neerslag in tijd en hoeveelheid. Dit houdt in dat er periodes zijn van intensieve regenval afgewisseld met langere droogteperiodes.
Deze onregelmatigheden kunnen leiden tot tal van milieu-uitdagingen, waaronder problemen met waterbeheer en landbouwproductiviteit. Zhou merkt op dat de toenemende variabiliteit in neerslag belangrijke implicaties heeft voor het voorspellen van milieu-effecten en dat het ook de voorbereiding op dergelijke veranderingen bemoeilijkt.
De onderzoekers hebben zich gebaseerd op een combinatie van vijf wereldwijde en acht regionale langlopende datasets om de neerslagveranderingen in kaart te brengen.
Uit hun analyses blijkt dat de variabiliteit in neerslag op 80 procent van de landoppervlakte in Europa is toegenomen, terwijl dit in het oosten van Noord-Amerika zelfs 89 procent bedraagt. Dit contrast met het wereldgemiddelde van 75 procent benadrukt de ernst van de situatie in Europa.
Een belangrijk aspect van de studie is het gebruik van een geavanceerd klimaatmodel (CMIP6) om de toegenomen neerslagsvariabiliteit aan verschillende oorzaken toe te wijzen.
De onderzoekers hebben gekeken naar veranderingen van natuurlijke oorsprong, evenals naar de impact van menselijk veroorzaakte emissies van broeikasgassen en aerosolen.
Hieruit blijkt dat de stijging van de neerslagsvariabiliteit voornamelijk het gevolg is van de toegenomen broeikasgasemissies. Deze emissies hebben geleid tot een warmer en vochtiger klimaat, wat op zijn beurt de intensiteit en variabiliteit van neerslag heeft vergroot.
De resultaten van de studie wijzen op een verontrustende trend: zelfs als de algemene atmosferische circulatie gelijk blijft, leidt de extra vochtigheid in de lucht tot intensere regenval en grotere schommelingen in neerslagpatronen.
Dit kan aanzienlijke gevolgen hebben voor zowel natuurlijke ecosystemen als menselijke samenlevingen. Het betekent dat regio’s die eerder redelijk voorspelbare neerslagpatronen hadden, nu geconfronteerd worden met meer extreme weersomstandigheden, wat de uitdagingen voor landbouw, waterbeheer en infrastructuur vergroot.
Aerosolen, die in het verleden een grotere rol speelden bij de variabiliteit van neerslag, hebben momenteel een kleinere impact. Dit kan worden toegeschreven aan wereldwijde inspanningen om de luchtvervuiling te verminderen.
Echter, deze positieve ontwikkeling wordt overschaduwd door de sterke toename van broeikasgassen in de atmosfeer, die een grotere en ingrijpender invloed hebben op de neerslagvariabiliteit.
De verhoogde variabiliteit van neerslag vormt nieuwe uitdagingen voor zowel weer- als klimaatvoorspellingen. Het vereist dat meteorologen en klimaatwetenschappers hun modellen en methoden herzien om beter in te spelen op deze veranderingen. Bovendien moeten samenlevingen zich aanpassen aan deze fluctuaties om veerkrachtiger te worden tegen de gevolgen van klimaatverandering.
De bevindingen van deze studie benadrukken de dringende noodzaak voor beleidsmakers om deze trends in overweging te nemen bij het ontwikkelen van strategieën voor milieu- en waterbeheer, evenals het bevorderen van duurzaamheid in de landbouw en stedelijke planning.
Het is duidelijk dat de impact van de klimaatverandering al voelbaar is, en het is cruciaal dat samenlevingen zich voorbereiden op de toekomst.
