De prijzen in de supermarkt zijn de afgelopen jaren flink gestegen, maar sommige prijsverhogingen gebeuren zo subtiel dat bijna niemand ze opmerkt.
Eén specifiek product springt er nu uit: het gaat om een alledaags artikel dat bijna elk huishouden wekelijks in huis haalt. En hoewel de prijs daarvan langzaam maar zeker omhoog is gekropen, blijven mensen het massaal kopen.
Wat is er aan de hand? En waarom valt het niemand écht op?
De sluipende prijsstijging: slimme strategie of misleiding?
Het gaat om een van de meest verkochte producten in de supermarkt: toiletpapier. Een basisartikel dat iedereen nodig heeft en dat in vrijwel elk winkelmandje belandt.
En precies daarom is het voor supermarkten en fabrikanten een ideaal product om stiekem duurder te maken – zonder dat consumenten massaal afhaken.
De prijsstijging gaat zelden in één klap. In plaats daarvan worden de kosten over maanden gespreid, soms via een paar cent per rol, soms via andere slimme trucs zoals krimpflatie: minder vellen per rol, terwijl de prijs gelijk blijft of zelfs stijgt.
Daardoor lijkt het alsof je evenveel krijgt voor hetzelfde geld, terwijl je in werkelijkheid meer betaalt voor minder product.
Waarom toiletpapier als ‘doelwit’?
Toiletpapier is een zogenaamd inelastisch product. Dat betekent dat mensen het blijven kopen, ongeacht de prijs. Je kunt het simpelweg niet missen.
Niemand zegt: “Ik sla toiletpapier deze maand over.” Die vaste vraag maakt het voor fabrikanten en retailers makkelijker om te schuiven met de prijs, zonder grote gevolgen voor de verkoopcijfers.
Daarnaast letten consumenten bij toiletpapier minder op de prijs per eenheid. Vaak wordt gekeken naar de prijs per pak, in plaats van het aantal vellen of meters per rol. En dat geeft ruimte voor creatieve prijsverhogingen.
Krimpflatie: minder product, hogere winst
Een veelgebruikte methode om de prijs ongemerkt te verhogen, is via krimpflatie. Hierbij blijft de verpakking hetzelfde, maar de inhoud wordt minder.
Denk aan 12 rollen waar ineens minder vellen per stuk op zitten. Of verpakkingen die visueel identiek ogen, maar waarvan de kwaliteit net iets minder is: dunner papier, kleinere rollen of minder lagen.
Deze strategie is al vaker gesignaleerd bij andere producten, zoals chocoladerepen, chips en wasmiddel, maar toiletpapier is de nieuwste en misschien wel meest geraffineerde variant. Omdat het lastig te vergelijken is op inhoud, merken veel mensen het niet of pas heel laat op.
Consument blijft kopen, ondanks frustratie
Opvallend is dat de meeste consumenten wel klagen over prijsstijgingen, maar toch blijven kopen. Waarom? Omdat toiletpapier nu eenmaal essentieel is.
En hoewel veel mensen de indruk hebben dat ze ‘meer kwijt zijn in de supermarkt’, is er weinig aandacht voor de details – zoals het aantal meters per rol of de dikte van het papier.
Bovendien is toiletpapier vaak een product waarbij mensen op automatisme kopen. De vertrouwde verpakking, het bekende merk of de gebruikelijke aanbieding bepaalt de keuze, niet de daadwerkelijke prijs per vel. En daar maken fabrikanten handig gebruik van.
Zijn huismerken beter of net zo slim?
Ook supermarkt-huismerken doen mee aan de trend. Waar huismerken ooit het voordelige alternatief waren, blijkt uit recente prijsvergelijkingen dat ook deze producten in stilte duurder worden. De prijs per pak lijkt laag, maar wie goed kijkt naar het gewicht of aantal vellen, ziet dat de inhoud slinkt terwijl de prijs gelijk blijft of stijgt.
Soms wordt er zelfs een nieuw ‘premium’ huismerk geïntroduceerd met een luxere uitstraling, maar zonder meerwaarde in kwaliteit – wel met een hogere prijs. Deze strategie speelt in op het idee van ‘kwaliteit’, terwijl het in feite gewoon een slimmere verpakking is voor een vergelijkbaar product.
Wat kun je als consument doen?
Toiletpapier volledig vermijden is natuurlijk geen optie, maar je kunt wél slimmer winkelen. Hier zijn enkele tips om niet onnodig teveel te betalen:
Vergelijk de prijs per 100 vel of per meter, niet alleen de prijs per pak.
Let op aanbiedingen, maar controleer of het echt voordeliger is dan normaal.
Bekijk alternatieve merken of winkels, bijvoorbeeld drogisterijen of online shops.
Let op nieuwe verpakkingen of ‘verbeterde formules’, die soms minder opleveren dan je denkt.
Het loont om af en toe kritisch te kijken naar wat je koopt – zeker bij producten die automatisch in je kar belanden.
Transparantie ontbreekt vaak bij prijsschommelingen
Wat dit onderwerp extra gevoelig maakt, is het gebrek aan transparantie. Supermarkten vermelden zelden duidelijk dat een verpakking kleiner is geworden of dat er minder vellen in zitten. En fabrikanten communiceren het ook nauwelijks, tenzij het om een ‘verbetering’ gaat die ze kunnen gebruiken als marketingtruc.
Consumentenorganisaties roepen daarom op tot betere informatievoorziening. Als producten veranderen in inhoud of samenstelling, moet dat duidelijk worden vermeld. Alleen dan kunnen consumenten echt een bewuste keuze maken.
Een groeiend probleem in de supermarkt
Het voorbeeld van toiletpapier staat niet op zichzelf. In heel veel productcategorieën worden prijzen verhoogd zonder dat het direct opvalt.
Denk aan kaas, pasta, snacks en schoonmaakmiddelen. Stuk voor stuk producten die wekelijks op het boodschappenlijstje staan.
De trend lijkt voorlopig nog niet te keren. Met inflatie, stijgende productiekosten en hogere marges zoeken supermarkten en producenten naar manieren om winstgevend te blijven. En daar is ‘onzichtbare prijsverhoging’ een effectieve, zij het discutabele methode voor.
Conclusie: blijf alert bij de kassa
Toiletpapier lijkt misschien een klein onderwerp, maar het zegt veel over hoe prijzen in de supermarkt worden gemanipuleerd. De stijgingen zijn soms nauwelijks zichtbaar, maar op jaarbasis tikt het behoorlijk aan. Wie niet oplet, betaalt steeds meer voor steeds minder.
Het is dus geen overbodige luxe om bij het boodschappen doen iets kritischer te kijken naar wat er echt in een verpakking zit. Want hoe alledaags een product ook is – niemand wil zich laten bedotten aan de kassa.
