Oekraïne doet opnieuw een dringend beroep op Nederland voor extra militaire steun. Dit keer gaat het om een fors bedrag: twee miljard euro. Volgens de Oekraïense ambassadeur in Den Haag is dat geld niet bedoeld voor een verre toekomst, maar juist voor zo snel mogelijk. De reden is volgens Kyiv duidelijk: Oekraïne heeft dringend meer luchtverdediging, raketten, drones en ondersteuning voor F-16’s nodig.
De oproep komt op een gevoelig moment. Het Nederlandse kabinet onderhandelt over de begroting voor volgend jaar en heeft al miljarden aan steun voor Oekraïne vastgelegd. Toch wil ambassadeur Andriy Kostin dat een deel van het geld dat eigenlijk voor latere jaren is gereserveerd, nu al wordt vrijgemaakt. Volgens hem kan dat direct bijdragen aan de bescherming van burgers en aan de militaire positie van Oekraïne.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Oekraïne vraagt Nederland om miljarden
De boodschap uit Kyiv is stevig. Oekraïne wil dat Nederland twee miljard euro naar voren haalt uit toekomstige steunbudgetten. Volgens Kostin is de nood op dit moment groot genoeg om niet te wachten tot later. De Russische aanvallen richten zich volgens hem niet alleen op militaire infrastructuur en energievoorzieningen, maar ook steeds vaker op plekken waar burgers komen.
Daarbij noemt hij onder meer winkelcentra, warenhuizen en andere burgerdoelen. Voor Oekraïne blijft extra luchtverdediging daarom een van de belangrijkste prioriteiten. Vooral de bescherming tegen ballistische en hypersone raketten vraagt volgens Kyiv om meer hulp van westerse bondgenoten.
Luchtverdediging blijft groot probleem
Hoewel Oekraïne op sommige delen van het slagveld naar eigen zeggen sterker staat dan een jaar geleden, blijft de verdediging tegen raketaanvallen kwetsbaar. Voor het onderscheppen van moderne Russische raketten zijn geavanceerde systemen en voldoende munitie nodig.
Juist dat laatste is volgens Kostin een probleem. Oekraïne beschikt wel over verschillende westerse luchtverdedigingssystemen, maar zonder voldoende onderscheppingsraketten zijn die systemen uiteindelijk beperkt inzetbaar. Daarom vraagt Kyiv bondgenoten niet alleen om wapensystemen te leveren, maar ook om voldoende raketten en andere munitie beschikbaar te houden.
Nederland speelt daar volgens de ambassadeur al een belangrijke rol in. De Nederlandse steun wordt in Kyiv duidelijk gewaardeerd, maar volgens Kostin is er meer nodig om de huidige Russische aanvallen te kunnen blijven afweren.
Nederlandse F-16’s blijven belangrijk
Kostin is positief over de Nederlandse bijdrage aan de Oekraïense luchtmacht. De F-16’s die Nederland beschikbaar heeft gesteld, spelen volgens hem een belangrijke rol bij het onderscheppen van Russische kruisraketten.
Maar alleen straaljagers leveren is volgens Oekraïne niet voldoende. Voor een langdurige inzet zijn ook raketten, onderhoud, reserveonderdelen en training nodig. Zonder die ondersteuning neemt de operationele waarde van de vliegtuigen uiteindelijk af.
Daarom vraagt Kyiv Nederland om bestaande toezeggingen sneller uit te voeren en extra geld beschikbaar te maken. Het draait volgens de ambassadeur niet alleen om nieuwe wapens, maar ook om het draaiende houden van systemen die al zijn geleverd.
Geld uit latere jaren naar voren
Het opvallende aan het verzoek is dat Oekraïne Nederland niet per se vraagt om volledig nieuwe miljarden te vinden. Kostin stelt voor om geld dat al voor toekomstige jaren is gereserveerd, eerder uit te geven.
Dat is geen onbekende constructie. Nederland heeft eerder geld uit latere begrotingsjaren naar voren gehaald. Zo werd volgens de beschikbare informatie onlangs nog 400 miljoen euro die oorspronkelijk voor 2029 was bestemd, verschoven naar dit jaar.
Volgens Kostin laat dat zien dat er ruimte bestaat om opnieuw met de begroting te schuiven. Zijn voorstel is daarom om twee miljard euro uit toekomstige steunbudgetten nu al beschikbaar te stellen.
Twee miljard voor drones en raketten
Met dat geld wil Oekraïne onder meer extra drones en zogenoemde drone-onderscheppers produceren. Volgens Kostin beschikt Oekraïne inmiddels over voldoende productiecapaciteit, maar ontbreekt het vooral aan investeringen om die capaciteit volledig te benutten.
Met andere woorden: Oekraïense bedrijven zouden meer wapens kunnen produceren dan nu gebeurt, als er genoeg geld beschikbaar komt. Volgens de ambassadeur is financiering op dit moment dus een belangrijker probleem dan de bereidheid of technische mogelijkheid om te produceren.
Daarom presenteert hij de Nederlandse bijdrage niet alleen als militaire hulp, maar ook als investering in de Oekraïense defensie-industrie. Dat zou volgens hem sneller resultaat kunnen opleveren dan wanneer Oekraïne uitsluitend afhankelijk blijft van leveringen uit andere landen.
Drones worden steeds belangrijker
De oorlog in Oekraïne heeft opnieuw laten zien hoe belangrijk drones op het moderne slagveld zijn geworden. Ze worden gebruikt voor verkenning, aanvallen, het uitschakelen van voertuigen en het onderscheppen van andere drones.
Nederland en Oekraïne werken volgens Kostin inmiddels nauw samen op dat gebied. Nederland behoort volgens hem zelfs tot de belangrijkste partners van Oekraïne als het gaat om droneontwikkeling en productie.
Nederlandse partijen zouden rechtstreeks samenwerken met Oekraïense producenten. Daarnaast worden licenties gebruikt waarmee Oekraïense drones uiteindelijk ook in Nederland geproduceerd kunnen worden. Daarmee gaat de samenwerking inmiddels verder dan alleen financiële steun.
Nederland geeft jaarlijks drie miljard
Nederland heeft voor meerdere jaren structurele militaire steun aan Oekraïne vastgelegd. Het gaat volgens de aangeleverde informatie om ongeveer drie miljard euro per jaar.
In 2025 lag de Nederlandse bijdrage echter veel hoger. Toen ging het om ongeveer 5,6 miljard euro. Een belangrijke reden daarvoor was volgens de informatie het wegvallen van een deel van de Amerikaanse steun.
Nederland besloot daardoor extra bij te springen. Dat laat zien dat de hoogte van de jaarlijkse steun niet volledig vastligt en kan worden aangepast wanneer de situatie daarom vraagt.
Schuiven met geld heeft risico’s
Het naar voren halen van steun klinkt relatief eenvoudig, maar heeft ook een nadeel. Geld dat vandaag wordt uitgegeven, kan later niet nogmaals worden besteed.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld twee miljard euro uit toekomstige budgetten haalt, blijven er in latere jaren kleinere bedragen over. Dat kan een probleem worden wanneer de oorlog tegen die tijd nog steeds voortduurt.
Het kabinet moet daardoor steeds een afweging maken tussen de acute nood van vandaag en mogelijke behoeften in de toekomst. Oekraïne maakt ondertussen duidelijk dat het huidige moment volgens Kyiv belangrijker is.
Ambassadeur wil oorlog sneller beëindigen
Kostin presenteert de extra steun ook als manier om uiteindelijk sneller tot een einde van de oorlog te komen. Volgens hem kan een sterker Oekraïne Rusland onder grotere druk zetten.
Meer militaire capaciteit betekent volgens die redenering dat Oekraïne zich beter kan verdedigen en tegelijkertijd een sterkere positie krijgt. Het verzoek om twee miljard euro wordt door Kostin daarom omschreven als een investering in zowel verzet als bescherming van burgers.
Volgens hem is het uiteindelijk effectiever om Oekraïne nu voldoende middelen te geven dan de oorlog onnodig lang te laten voortduren.
Vrede lijkt voorlopig ver weg
Tegelijkertijd blijft de vraag bestaan of de oorlog uiteindelijk militair kan worden beslist. Critici van langdurige westerse steun wijzen regelmatig op onderhandelingen met Rusland als mogelijke uitweg.
Volgens Kostin ligt het probleem echter niet aan Oekraïense bereidheid om te praten. Hij stelt dat Kyiv altijd open heeft gestaan voor serieuze onderhandelingen, maar dat Rusland volgens hem onvoldoende politieke wil toont om de vijandelijkheden daadwerkelijk te beëindigen.
Volgens de ambassadeur kan Rusland de oorlog onmiddellijk stoppen door de aanvallen te staken. Daarmee legt hij de verantwoordelijkheid voor het uitblijven van vrede volledig bij Moskou.
Donbas opgeven geen optie
Een van de meest gevoelige onderwerpen binnen mogelijke vredesonderhandelingen blijft het grondgebied in het oosten van Oekraïne. Sommige stemmen in Europa en de Verenigde Staten pleiten ervoor dat Oekraïne territoriale concessies zou overwegen om een akkoord mogelijk te maken.
Kostin wijst dat idee af. Volgens hem is het te eenvoudig om van Oekraïne te verlangen dat het delen van het eigen grondgebied opgeeft. Hij draait de vraag liever om en vraagt welk deel van het eigen land anderen zelf bereid zouden zijn af te staan.
Daarnaast vreest Kyiv dat territoriale concessies Rusland juist kunnen aanmoedigen om later opnieuw druk uit te oefenen. Volgens Kostin is het daarom een misvatting dat het opgeven van grond automatisch tot duurzame vrede leidt.
Nederland en Oekraïne werken breder samen
De samenwerking tussen beide landen beperkt zich ondertussen niet tot wapens. Nederland ondersteunt Oekraïne ook op gebieden als energievoorziening, waterbeheer, gezondheidszorg en sociale voorzieningen.
Die steun is nu voor een belangrijk deel gericht op het draaiende houden van essentiële diensten tijdens de oorlog. Maar volgens Kostin ontstaat tegelijkertijd steeds meer interesse vanuit Nederlandse bedrijven om commercieel actief te worden in Oekraïne.
Dat kan vooral belangrijk worden wanneer de wederopbouw na de oorlog op grotere schaal begint. Volgens de ambassadeur kunnen bedrijven die nu al relaties opbouwen later een voorsprong hebben.
Wederopbouw kan grote markt worden
De Oekraïense ambassadeur ziet in de toekomstige wederopbouw ook economische kansen voor Nederlandse ondernemingen. Veel hulp die nu nog humanitair of publiek gefinancierd is, kan later veranderen in reguliere zakelijke activiteit.
Denk bijvoorbeeld aan infrastructuur, energie, woningbouw, waterbeheer en gezondheidszorg. De wederopbouw van het land zal naar verwachting jarenlang grote investeringen vereisen.
Daarmee krijgt Nederlandse steun dus ook een economische dimensie. Bedrijven die nu al actief worden, kunnen volgens Kostin later een sterkere positie hebben wanneer de wederopbouw echt op gang komt.
EU-lidmaatschap blijft gevoelig onderwerp
Naast militaire steun speelt ook de mogelijke toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. Nederland staat traditioneel kritisch tegenover een te snelle uitbreiding van de EU.
Daarbij draait het vooral om de vraag of kandidaat-lidstaten daadwerkelijk voldoen aan eisen rond rechtsstaat, corruptiebestrijding en bestuurlijke hervormingen. Kostin erkent dat juist die onderwerpen voor Oekraïne ingewikkeld zijn.
Veel technische eisen zouden volgens hem relatief eenvoudig uitvoerbaar zijn, maar hervormingen op het gebied van justitie en corruptiebestrijding kosten meer tijd.
Oorlog bemoeilijkt hervormingen
Volgens de ambassadeur moet Brussel bij de beoordeling wel rekening houden met de omstandigheden waarin Oekraïne zich bevindt. Het land is nog altijd in oorlog.
Dat betekent bijvoorbeeld dat het parlement vanwege veiligheidsrisico’s niet altijd onder normale omstandigheden kan vergaderen. Ook het doorvoeren van nieuwe wetgeving kan ingewikkelder zijn dan in een land dat in vrede verkeert.
Kostin benadrukt tegelijkertijd dat hij niet vraagt om de EU-voorwaarden simpelweg te schrappen. Wel wil Oekraïne dat rekening wordt gehouden met de uitzonderlijke situatie.
Sterk Oekraïne volgens ambassadeur essentieel
Voor Kostin draait toetreding uiteindelijk ook om geopolitiek. Volgens hem kan Europa zich geen zwak Oekraïne veroorloven.
Een land dat economisch, politiek en militair sterker wordt, zou volgens hem ook bijdragen aan een sterker Europa. Die redenering sluit aan bij het bredere argument dat Oekraïne sinds het begin van de oorlog steeds vaker gebruikt richting Europese bondgenoten.
Steun aan Kyiv zou volgens die visie niet alleen hulp aan Oekraïne zijn, maar ook een investering in de Europese veiligheid.
Nederlandse scepsis is niet verdwenen
Toch bestaat er in Nederland nog altijd verdeeldheid over verdere Europese integratie van Oekraïne. Dat is niet nieuw.
Rond 2014 en 2016 ontstond al veel discussie over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. In Nederland leidde dat zelfs tot een referendum, waarbij een krappe meerderheid tegen het verdrag stemde.
Volgens Kostin is de houding tegenover Oekraïne sindsdien wel veranderd. Door de oorlog hebben veel Nederlanders volgens hem directer kennisgemaakt met Oekraïners, onder meer doordat grote aantallen vluchtelingen naar Nederland kwamen.
Twee miljard blijft politieke keuze
Of Nederland daadwerkelijk twee miljard euro naar voren haalt, is uiteindelijk een politieke beslissing. De Oekraïense ambassadeur kan het verzoek nadrukkelijk neerleggen, maar het kabinet en de Tweede Kamer moeten bepalen hoeveel ruimte daarvoor bestaat.
Daarbij spelen meerdere belangen. Nederland wil Oekraïne blijven steunen, maar moet tegelijkertijd rekening houden met eigen defensie-uitgaven, begrotingsregels en toekomstige verplichtingen.
Het dilemma wordt extra ingewikkeld doordat niemand precies weet hoelang de oorlog nog duurt. Geld dat nu wordt uitgegeven kan onmiddellijk effect hebben, maar kan later ook worden gemist.
Oekraïne benadrukt grote urgentie
Voor Kyiv is die discussie ondertussen vooral een kwestie van tijd. Volgens Kostin zijn de Russische aanvallen op burgers en infrastructuur zo intens dat extra luchtverdediging niet kan wachten.
Oekraïne wil meer onderscheppingsraketten, aanvullende ondersteuning voor F-16’s en extra financiering voor drones en droneverdediging. Daarvoor kijkt het nadrukkelijk naar Nederland.
Met het verzoek om twee miljard euro probeert de ambassadeur het Nederlandse kabinet ervan te overtuigen dat steun die al voor latere jaren gepland staat, beter nu kan worden ingezet. Of Den Haag daarin meegaat, moet blijken uit de verdere begrotingsonderhandelingen. Eén ding maakt Oekraïne in ieder geval duidelijk: volgens Kyiv is wachten met investeren op dit moment juist het grootste risico.
